De route naar Santiago verandert jaarlijks. In de verschillende reisboeken en folders worden verschillende afstanden aangegeven vanaf St Jean-Pied-de-Port.Ik houd 764 km aan uit de onderdak-folder van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Mijn paslengte is 76,4 cm. Voila... 1 miljoen voetstappen. Ik vraag me af hoeveel mensen van mijn leeftijd  dit in 10 jaar nog niet halen. Ik vrees, steeds meer.

Homo sapiens bestaat 1 miljoen jaar. 10.000 jaar geleden werd de landbouw ontdekt en begon men meer en meer een sedentair leven te leiden. 99% van de evolutie-tijd was de mens een nomade. De mens is  dus gemaakt -beter :geevolueerd- om te lopen. Uit antropologische studies blijkt dat dat de paar nomaden die er nu nog zijn een heel gelukkig leven leiden zonder veel materieel bezit.Het zijn mensen-in-balans.

Heden ten dage zijn veel mensen uit balans. Je herkent ze aan hun psychische problemen, verslavingen, overgewicht, burnouts, depressies en waarde- en normloosheid. Er lijkt een positieve relatie te zijn tussen uit-balans-zijn en technologie, materialisme, welvaart en individualisme. Het toppunt van mensen uit balans heb ik gezien in de casino´s in de VS. De hele dag hangend op een kruk achter zo´n eenarmige bandiet. Verstand op nul en blik ook. Roken is toegestaan, eten en drinken wordt gebracht, een hotelkamer is in hetzelfde gebouw. Voor degenen die van de kruk afvallen is onmiddellijke medische hulp beschikbaar.Geen benul van wat er buiten te zien is. Het leven gereduceerd tot gokken, eten, drinken en slapen. En op een of andere manier blijven ze maar denken  dat dat het toppunt van vrijheid en genieten is.

Ik denk dat de tocht naar Santiago de beste therapie is om meer in balans te komen. Naast het lopen lijkt mij ook het contact met medepelgrims essentieel. Ik heb pelgrims gesproken die andere routes gelopen hebben dan de camino frances, ook nog buiten het seizoen  en die daardoor praktisch geen andere lopers zagen.Het doel bereiken werd wel een veel grotere opgave.

Het aantal lopers naar Santiago schijnt jaarlijks explosief te stijgen. Heel veel twintigers zitten daar bij. Een heel goed teken.Het besef van wat ik hierboven  beschrijf is al bij velen doorgedrongen.  Al dan niet toevallig sprak ik gisteren met Tiina Sepp, een antropoloog uit Estland, die de tocht al meerdere malen gelopen heeft en bezig is aan een proefschrift over de pelgrimstocht naar Santiago. Geinteresseerden hoeven maar op die naam te googlen om meer info te vinden.Het is wel bijna allemaal in het Ests. Ha!

Wat mezelf betreft ik ben niet  veranderd. Noch verlicht, noch bekeerd, noch een met de natuur geweest. Ik heb veel alleen gelopen maar daardoor toch niet nagedacht. Nadenken is  bewust je gedachten op iets richten. Ik had daar eigenlijk helemaal geen zin in noch behoefte aan.  De gedachten kwamen gewoon in flarden tot mij en bevatten tafereeltjes, vroegere gebeurtenissen, liedjes (heel veel oude top40 nummers! ) , filosofietjes, plannetjes, landschap in me opnemen, contacten herbeleven,   van het weer genieten etc etc.

Ik heb mezelf die hele 6 weken heel goed gevoeld. Vrij van en vrij tot alles. De keren dat ik me niet goed voelde hadden een hele duidelijke reden: lichamelijke ongemakken, geen warme douche als je de kraan opendraait en een hele etenszak onder de yoghurt. Ik vond de camino een heerlijke ervaring en misschien is daar toch wel een verandering uit te halen.  Meer zelfvertrouwen en scherper zien wat je behoeftes zijn. Beter weten wat je wel en niet wil. Mijn vriendin Jeanne vond me optimistischer geworden en ik denk dat ze gelijk heeft. Ik maak me geen zorgen over mijn zakelijke toekomst. Dat komt goed. Ik vond het leuk om deze blog te maken en kickte op de reakties over het schrijven.Da´s al als een hint op te vatten.  

Ik ben blij met, en trots op deze prestatie. Maar toch..het vreemde is dat het eigenlijk veel minder een prestatie is dan velen denken. Het is gewoon 6 weken fysiek hard werken. Om 8 uur beginnen  en om een uur of 3 ophouden. Er zijn mensen genoeg die een zware fysieke baan hebben en dat jaren volhouden. Dat wordt dan niet gezien als prestatie. Raar eigenlijk, toch ?

Iedereen erg bedankt voor het lezen en het reageren. Er is voor een schrijver geen groter compliment denkbaar dan te horen dat de lezers van zijn schrijfsels genoten hebben.

Gisteren 30 km gelopen naar Lavacolla. Hoe dichter je bij Santiago komt ,hoe bosrijker het wordt.Een heel stuk opgelopen met Eveline, een Francaise die de tocht al voor de 2e maal loopt. Vanochtend na 11km om half 11 gearriveerd op het grote plein voor de kathedraal van een zonnig Santiago. Ik moest toch even iets wegslikken.Op het plein voor de kathedraal weerklonk prachtige middeleeuws-religieuze muziek.

Daarna na het pelgrimsbureau om een pelgrims-certificaat op te halen. De administrateur keek een beetje vreemd op toen hij bij de camino-motivatie  (1) Alleen Religie, (2) Religie maar ook anders (3) Geen Religie, (3) zag ingevuld. Ik kreeg mijn certificaat met mijn naam in het nederlands en niet in het latijn. Daarna een pensionnetje gezocht voor de komende  3 dagen.

Om 12 uur was ik deelgenoot van een mis in de kathedraal in het latijn. De mis was op de pelgrims gericht en van alle vandaag binnengekomen niet-spaanse pelgims werd de landsafkomst vermeld.Ook Hollanda dus. Van de Spanjaarden werd de stad genoemd. In sommige van de vele biechtstoelen zat een oude geestelijke  klaar om mensen een biecht af te nemen.De mis was helaas zonder albufumeiro, het wierookvatslingeren. Het wierookvat hing bewegingloos 10 meter boven de grond aan een wel 20 meter lang touw in het midden van de kerk. Een zuster die met een heel  mooie en hoge stem de misliederen zong, zorgde tesamen met de orgelmuziek  voor ontroerende momenten. Klein verschil met de nederlandse mis  was dat iedereen zijn buurman een hand gaf tijdens het Agnus Dei en een gelukswens uitsprak. Denk ik. Zondag ga ik weer naar de mis.  

Ik ben al een stuk of 6 bekende pelgrims tegen gekomen. Sommigen zijn al wat langer hier. Stuk voor stuk reageren ze uitgelaten. Vandaag een plan maken voor de komende 3 dagen en de terugreis boeken. Straks naar een bekend pelgrimscafe om te kijken of ik nog meer ziels- en geestverwanten tegenkom.

Zag eergisteren een Segway op TV. Nu al DE uitvinding van de 21e eeuw, vind ik.Een Segway is  een  platform op 2 wielen met een stuurkolom, en die electrisch aangedreven wordt. Geschikt voor 1 persoon die op dat platformpje staat en die zich geruisloos op loopsnelheid kan voortbewegen.Een benenwagen ! Je hoeft niet meer te lopen!  Je wordt niet meer moe!  Hij is nog niet bruikbaar voor hele steile of stenige paden. Maar er zal binnenkort vast een mountainbike-versie op de markt verschijnen. En tegen de spataderen zullen ze ook wel iets vinden.Het is mijn droom een volgende camino per Segway te doen.....

Er komt nog een bericht met diepgang.Want dat ontbreekt nog op deze blog.Ben ik bekeerd ? Ben ik verlicht ? Ben ik veranderd? Ben ik één geweest met de natuur ? Heb ik veel en goed kunnen nadenken ?  Weet ik wat ik beroepsmatig ga doen ? Het antwoord op deze en andere vragen, beste bloglezertjes,  zal in de komende 3 dagen onthuld worden.   

Het weer blijft aanhoudend mooi.  Gisteren 24 km naar Palas de Rey gelopen. Ik wordt 4 keer gepasseerd door twintigers. Hmmm..Een van hen, Alvaro, een Bask uit Bilbao, loopt een eind met mij op en we bespreken de toestand in de wereld en in Spanje. In de onbeheerde refugio van Palas de Rey  kunnen  we zelf onze eigen stempel plaatsen, enne betalen.... Aan wie ?. Ik gooi alle vieze kleren in de wasmachine en daarna in de droger. ´s Avonds ga ik eten met Ester uit Barcelona en Ulrike uit Tirol. Het wordt een gezellige avond met de nodige likeurtjes. Op mijn opmerking dat ik de gemiddelde Spanjaard eigenlijk maar een beetje een triest figuur vindt zegt Ester dat dat komt door de corruptie en de lage lonen.Hmm.. het moet ook nog iets meer zijn want van de Spanjaarden die ik gezien heb vindt ik de Galicier het minst triest, en die woont nu niet bepaald in welvarend gebied.

Gisteravond ook nog Louise gebeld. Ik heb met haar ruim een week lang samen opgelopen en dat werd twee weken geleden onderbroken toen ik in de lappenmand geraakte. Ik had ingeschat dat ze gisteren in Santiago zou arriveren en dat klopte. Ze zat nu samen in een pension met haar man die haar kwam afhalen. Ze benadrukte nog steeds dat ze het heel jammer vond dat ik er niet bij was en we maakte een afspraak voor hedenmiddag. Rond het middaguur zou ik in Melide zijn en dat ligt voor hen mooi op de terugweg.

Vanochtend was ik weer als eerste weg, bij het krieken om kwart voor acht. .Ik had het gevoel stevig door te moeten lopen om op tijd op de afspraak te zijn. De ontmoeting was hartverwarmend. Louise en haar man hadden ook nog 2 vrienden bij en het was een enthousiaste terugblik op de camino. Vol trots liet ze me haar certificaat zien. Ze heeft er 2,5 maand voor gelopen. Zelfs de naam is in het Latijn.   

Na 2 uurtjes afscheid genomen. Ik wil nog een flinke afstand lopen naar Arzua om een ontspannen en korte laatste loopdag  , overmorgen, te hebben. Opvallend onderweg zijn de vele eucalyptusbomen. De tocht is lastig vanwege de vele gemene klimmetjes. Om kwart voor 5 en na 30 kilometer lopen arriveer ik in Arzua, alwaar ik op dit moment mezelf alleen in een grote particuliere refugio bevindt. 

Maya bedankt voor de info. Ik denk dat ik mijn oorspronkelijke plan gewoon aanhou. Dus 3 dagen in Santiago verblijf  en een terugvlucht ga boeken voor maandag a.s. . Ik heb inmiddels gezien dat  2 vluchten vanuit Santiago veel en veel goedkoper is dan de trein nemen naar Madrid en dan 1 vlucht naar Schiphol.  

De wandelingen door Galicie zijn prachtig, vandaag ook weer. Het landschap lijkt hier een beetje op Zuid-Limburg.Heuvels met weilanden, fruit- en loofbomen in herfstkleur en  beekdalen. Alleen worden de verschillende weilanden en kavels van elkaar gescheiden door eeuwenoude muurtjes van gestapelde natuurstenen. Ik passeer een hele hoop hele kleine boerengehuchtjes en stop 2 maal voor een grote kop koffie op een terrasje in de  zon. ´s Ochtends is het goed koud en ligt er witte rijp op de weilanden. Wat overigens een prachtig lichtspel oplevert in de opgaande zon.Vandaag voor het eerst met handschoenen aan begonnen. Het lopen is verraderlijk met veel kleine, steile klimmetjes zodat 30 km moeilijk wordt. Ik loop 20 km vandaag naar Portomarin. Voor Portomarin ligt een lange, hele hoge brug over een prachtig stuwmeer. Het voetgangersgedeelte is nogal smal zodat mijn hoogtevrees opspeelt. Met knikkende knieen en regelmatig de reling vastpakkend, loop ik de brug over. 

Het einde komt in zicht. Ik heb gisteren op internet gekeken naar de terugreis en hoe en wanneer die te organiseren. Mijn geplande aankomstdatum in Santiago is donderdag a.s. Een prachtig afsluitmoment van mijn tocht zou de barokken, klassieke latijnse hoogmis in de kathedraal van Santiago kunnen zijn komende zondag. Met als hoogtepunt  het slingeren van een wierookvat door het middenschip van de kathedraal door een priester.  Dan zou zondagmiddag of maandag de terugreis naar Nederland kunnen beginnen.  De vraag is of  die mis ook daadwerkelijk plaatsvindt komende zondag. Een Oostenrijkse pelgrim gaat via haar Spaanse vriend daar proberen achter te komen.

De terugreis is mogelijk via 2 vluchten. Santiago heeft een eigen vliegveld. Ik zou dan via Madrid naar Schiphol kunnen vliegen voor ruim 230 euro.Het een paar dagen later boeken maakt in prijs nauwelijks verschil dus ik kan dat rustig bekijken. Een alternatief is de trein naar Madrid te nemen en dan het vliegtuig. Spreekt me al meer aan. Na ruim 4 weken mezelf op loopsnelheid te hebben voortbewogen is vliegsnelheid wel erg radicaal ineens.   In een indiaanse leefwereld zouden mijn lichaam en geest dan weliswaar op dezelfde dag van vertrek  arriveren op de aankomstplaats , maar de ziel zou daar pas dagen later aankomen.

Maya bedankt voor de info. Ik denk dat ik moijn oorspronkelijke plann gewoon aanhou. Dus 3 dagen in Santiago verblijf  en een tergvlucht ga boeken. Ik heb inmiddels gezien dat  2 vluchten vanuit Santiago veel en veel goedkoper is dan treinen naar Madrid en dan 1 vlucht naar Schiphol.

Ultreya e Suseya. ' Westwaarts en houdt vol´ Het is de latijnse titel van een lied dat al eeuwenlang door de pelgrims naar Santiago gezongen wordt.

En westwaarts gaat het. Ik bevind me in de lelijke stad Sarria. Ik had een mindere dag vandaag. De 25 kilometers voelen als 40. Pijnlijke schouders van de rugzak waar ik nu wat meer last van heb. Onbedoeld heb ik vandaag een flinke omweg gelopen.  Ik kon kiezen uit 2 routes en had te laat door dat ik de langste route liep. Het platteland van Galicie is heel authentiek en prachtig.En nog steeds zonovergoten. Ik kwam door het plaatsje Samos   waar het oudste klooster van West-Europa staat, daterend uit de 6e eeuw! 

Ik zat gisteren in het restaurant met Roger, Karin uit Canada en Martin uit Oostenrijk. Het wel en wee incluis roddel  van vele pelgrims werd besproken. Roger noemt dat: radio camino. De pelgrim-gemeenschap is een levende gemeenschap van wisselende contacten. Soms ontstaat er wat meer. En pelgrims zoeken elkaar op, lopen langere of kortere stukken om anderen  te zien of  te ontlopen als ze juist iemand willen mijden.  Ook laten ze elkaar berichten na die op gemarkeerde punten onder een steen worden gelegd.

Een regelmatig voorkomende kwaal bij pelgrims is tenderitus, waar ik tot een paar weken geleden nog nooit van gehoord had. Tenderitus uit zich in een stekende pijn in de gewrichten die kan ontstaan door langdurige overbelasting, te weinig drinken of een te zware rugzak. Als een dokter dat constateert schrijft hij je drie weken absolute rust voor !   Karin heeft het meegemaakt. Ze heeft 3 weken bij een Baskische familie in Spanje ingewoond om te herstellen en loopt nu weer een paar kilometer per dag. Maar nog steeds met pijn. 

Meson Apostol in Cacabelos. Daar heb ik eergisteren mijn beste maal tijdens deze tocht gegeten. Vissoep, hertenbiefstuk en kastanje-ijs met een  heerlijke zware ,zachte (kan dat ?) wijn erbij. Voor 16 Euro.

Gisteren 29 kilometer gelopen. Het is geen probleem meer. Villafranca del Bierzo is een prachtig stadje om doorheen te lopen. Daarna is het kilometers lang lopen in een dal  langs een snelstromende rivier , langs een rustige weg . Hoog boven me loopt de snelweg naar la Coruna , dan weer door viaducten dan weer op tientallen meters hoge betonpalen. Je hebt er eigenlijk weinig last van. Het wordt mooier en mooier.Ik overnacht in Las Herrerias.

Vandaag was werkelijk een schitterende maar ook heel zware tocht. Het dal wordt breder en ik kom door prachtige loofbossen en weilanden en pittoreske dorpjes. Dan ineens gaat het pad omhoog en volgen 8 klimkilometers naar O Cebreiro. O Cebreiro ligt op 1250 meter en is het eerste dorp in Galicie. De naam klinkt Portugees. Het Galicisch is een aan het Portugees verwante taal.Ook de traditionele huizenbouw is anders. Palloza´s zijn langwerpig-ronde gebouwen van natuursteen met een brede houten kap die met stro bedekt is.

In een toeristische bar neem ik een bocadillo  ham kaas. Op de TV aldaar is een weerkaart te zien van Spanje. Een stuk of 20 wolkjes met veel regen en 1 zonnetje in het uiterste noordwesten ! Het regenachtige Galicie....  Ik verkneukel me samen met Roger een Zwitserse architect uit Zurich over dat plaatje. Samen met Roger loop ik in gesprek verder. We lopen kilometers lang over een bergrug. Weidse vergezichten op weilanden, bossen en heuvels. Roger loopt al 4 maanden en heeft op deze tocht al vele antwoorden gevonden op niet-gestelde  vragen.

Om niet al teveel de luxe-pelgrim uit te hangen zoek ik weer eens een refugio op in Triacastela. 30 kilometer gelopen vandaag.In Galicie staat om de halve kilometer een paal met daarop de afstand naar Santiago. Laatst gelezen afstand is 131 km. Dat moet in een dag of 5 makkelijk  kunnen. Daarna is het teruglopen naar St Jean om mijn fiets op te halen.Of zal ik doorlopen naar Finisterra ? Het meest westelijke puntje van Spanje en gelegen aan de Atlantische Oceaan.......

Het prachtige, lichte  weer houdt onverminderd aan.

Ik was getuige van een stuitend tafereeltje eergisteravond.  Ik had goed gegeten in het plaatselijk restaurant van Rabanal en keerde terug in de refugio. Daar was blijkbaar gekookt en werd de mensen gevraagd 4 euro voor het eten af te rekenen door de beheerster. Een Spaanse pelgrim, die al ´s middags al goed aan de wijn had gezeten in mijn waarneming, gaat op de grond op de knieen voor de beheerster  , vouwt de handen biddend samen, kijkt haar smartelijk aan en brabbelt wat. Alsof hij de maagd maria iets af te smeken heeft. Blijkbaar kon hij het geld niet ophoesten. Obsceen gedrag!  De beheerster - de heilige maria - knikte berustend.

Praktisch de hele nacht niet geslapen.Gisterochtend vermoeid opgestaan voor een zware tocht over het dak van de Camino.  Rond het midaguur passeer ik het ijzeren kruis op ruim 1500 meter hoogte, gewoon in T-shirt. Het ijzeren kruis is omringd door stenen.Resultaat van eeuwenlange stapeling.  Pelgrims verplaatsen stenen als ze tijdens hun tocht  iets emotoneels of spiritueels mede te delen hebben . Ik moet denken aan het prachtige nummer van wijlen Bram Vermeulen en zoek het op met Google :

´Ik heb een steen verlegd in een rivier op aarde
het water gaat er anders dan voorheen
de stroom van een rivier hou je niet tegen
het water vindt er altijd een weg omheen
misschien eens gevuld door sneeuw en regen
neemt de rivier mijn kiezel met zich mee
om hem dan glad en rond gesleten
te laten rusten in de luwte van de zee.

 
Ik heb een steen verlegd in een rivier op aarde
nu weet ik dat ik nooit zal zijn vergeten
ik leverde bewijs van mijn bestaan
omdat door het verleggen van die ene steen
de stroom nooit meer dezelfde weg zal gaan´.

De hoogte levert prachtige vergezichten op.Ik kom door een aantal schattige bergdorpjes. Een van die bergdorpjes is Foncebadon, in vele boeken beschreven als het wilde honden-dorp. Jarenlang gingen  de pelgrims hier met angst en beven voorbij. Dat is blijkbaar voorgoed verleden tijd want er was geen valse hond te bekennen.

Helaas kan ik niet genoeg van de ze tocht genieten. Ik ben te vermoeid door slaapgebrek en het klimmen en dalen. Ik besluit in Riego de Ambros een pension te nemen. 20 kilometer gelopen en het is 2 uur. . En dat is een afstand die ik toch wel als minimum per dag wil houden, mits gezond natuurlijk.Het pension heeft een  balkon met een prachtige uitzicht op Ponferrada. Heel opvallend en zichtbaar is de smog die boven de stad, die in een bergkom ligt, hangt. Een soort mistige deken waarvan de bovenste laag bruin is. Daarboven is de lucht helder en tekenen  de bergtoppen aan de overkant zicht scherp af.  Ik ga een  uur lekker zonnen op het balkon. Rond 5 uur maak ik een ommetje door het dorp en spreek met de plaatselijke restauranthoudster af dat ik al om 6 uur kan komen eten. Zij is er blij mee want er komt verder toch niemand en zo kan ze eerder stoppen. Om half 8 duik ik het bed in en slaap de klok rond.

Vanochtend om 8 uur de deur uit . Omlaag naar de tempeliersstad Ponferrada. Ik bevind me inmiddels een kilometer lager dan gisteren op hetzelfde tijdstip.In tegenstelling tot mijn verwachtingen, vanwege de smog, is Ponferrada een heel leuk stadje om doorheen te lopen. Dat wil zeggen, ze hebben blijkbaar de route zodanig gemaakt dat je niet langs druk verkeer of door industrie-gebied hoeft te lopen. Na Ponferrada loop ik weer door wijngebied. Het is nog steeds mogelijk de druiven te eten , die aan de struiken hangen. 

De behoefte aan wat luxe en privacy is groter dan aan gezelschap, dus ik besluit in Cacabelos een hotel te nemen en niet een pelgrims-refugio. Tevreden constateer ik dat ik vandaag 29km gelopen heb.  

Het prachtige zonnige en windstille  weer houdt gewoon aan hier. Ik ben inmiddels vertrouwd met de lange schaduw voor me vroeg in de ochtend. De schaduw verplaatst zich in de loop van de dag naar rechts en wordt kleiner. 

Vandaag een nieuw record gelopen . 37 kilometer naar Rabanal de Camino, alwaar ik zwetend rond kwart voor  vijf arriveerde.Vanochtend kwart over 8 vertrokken, een echte werkdag dus. Douchen, zweetkleren uitwassen, 3 welverdiende pilsjes in de bar drinken en om 7 uur een heerlijke 3 gangenmenu van 9 euro in het plaatselijke restaurant verorberen. Die 7 uur is trouwens een tegemoetkoming aan de pelgrims. Normaal gaan de restaurant hier s avonds niet voor 9 uur open. Daarna blog bijwerken en dan naar bed. Wat is het leven goed !

Rabanal  was niet het beoogde einddoel. Maar de refugio in El Ganso na 29 km was dicht en het lichaam protesteerde totaal niet. Dus doorlopen. Het landschap is weer veranderd. Minder landbouw en meer natuur, en heel rustig qua verkeer  . Heerlijk loopgebied dus. Meer bossen ook , alhoewel de bosschages hier qua schoonheid totaal niet kunnen wedijveren met de Nederlandse bossen. Maar dat geld voor elk bos in de mediterrane landen volgens mij.

Het gaat weer langzaam de hoogte in. Rabanal ligt op meer dan 1000 meter hoogte.   Morgen wordt het sind lange tijd weer echt klimmen.

Ook vandaag weer een prachtige zonnige dag. En ik heb bij de weersvooruitzichten gezien dat dat de komende 2 dagen ook nog is. Perfect loopweer ,je zou zelfs kunnen zeggen dat in de middag als het kwik boven de 20 komt het best ietsje koeler mag. En dan hebben we het over 4 november op bijna 900 meter hoogte !

Ik passeer wat mannen met geweren.Het op vogeltjes schieten op zondagmorgen schijnt voor vele Spanjaarden een hobby te zijn. Regelmatig zijn van grote afstand de knallen te horen. Ze groeten me en ik groet minzaam terug.

Vandaag loopt de hele camino langs de autoweg.Ik had het al in het boekje gezien. Hierna is dat gelukkig afgelopen.Ik passeer wat smoezelige dorpen die totaal gedomineerd worden door het voorbijrazende verkeer. Maar op het eind komt de positieve verassing.Het pad buigt af  van de autoweg , na 24 kilometer gelopen te hebben. Ik loop over een middeleeuwse brug van 200 meter  en ik kom aan in Hospital de Orbigo, een prachtig pittoresk plaatsje. Dit was mijn beoogde einpunt van vandaag en ik zoek de particuliere refugio San Miguel op.

Ik heb 3 dagen lang geen pelgrim gezien. Toch wel een vreemde gewaarwording. Zeker na de best wel drukke eerste 2 weken. Maar het schijnt te zijn dat het saaie stuk Burgos-Leon door nogal wat pelgrims met tijdgebrek  overgeslagen wordt. Totaal geen gesprekken gehad behalve wat inlichtingen en inschrijvings-formaliteiten met plaatselijke Spanjaarden.Ik had al gezien dat Hospital de Orbigo een natuurlijk eindpunt was en dat klopte. Er zitten  hier nu een stuk of 12 pelgrims waarvan ik er een aantal een paar dagen geleden gezien heb.

 "Snurkt u ? " vraagt de beheerder in het engels als ik mijn schoenen uitgedaan heb, betaald heb en mijn pas heb laten stempelen. Deze vraag was me nog door geen enkele refugio-beheerder gesteld.  "Ja"  zeg ik. " Niet erg hoor, maar we hebben een aparte slaapzaal voor snurkers" . Ok. Soit. Nu stel ik me voor dat lezers van deze blog die een snurkende partner hebben die hen regelmatig uit de slaap houdt, nu een beetje triomfantelijk lachje vertonen.  Zo van : " Laat ze elkaar nu maar eens uit de slaap houden" . Tot hen zou ik Dittmar ten voorbeeld willen geven. Dittmar ligt ook op de snurkerszaal maar vindt het helemaal niet erg dat anderen snurken.  Kijk, zo kan het ook. De huidige snurkers-slaapzaal telt tot nu toe 4 roncadores . Geen vrouwen en geen iele mannen.

Vandaag was het weer even prachtig en licht als gisteren.Alleen waren de omstandigheden totaal anders. Het was de hele dag lopen door stedelijk gebied.De banlieus en industriegebieden van Leon zijn werkelijk troosteloos.Bij het binnenkomen en verlaten van de stad kom je daar langs  Lelijke betonkolossen, verveloze huizen, zwart-vettige straten, gigantische en zinloze reclameteksten, veel graffiti, verdord onkruid, overal openliggende bekabeling op palen en aan huizen,  en veel zwerfvuil.Armoe troef. Ruimtelijke ordening is geen issue hier. Met betrekking tot het wegennet slaat de ver-rotondisering toe en dat gaat tenkoste van de camino. Je moet drukke wegen oversteken, op vluchtstroken lopen en omleidingen volgen.Lang naast druk verkeer moeten lopen maakt lichtelijk agressief en het is zaak om daar dan  zo snel mogelijk weg te zijn.

Het centrum van Leon is net als Pamplona trouwens zeer autoluw. Met een paar prachtige kathedralen aan mooie pleinen, en smalle straatjes. Wel was ik op een gegeven moment de weg kwijt. De refugios liggen niet aan de camino maar je wordt er wel met dezelfde gele pijlen naar toe geleid. Het ANWB-boekje van de camino is op dat moment onontbeerlijk omdat daar ook plattegronden instaan van de steden waar je doorheen komt.

Na 21 kilometer was ik het zat en besloot mijn intrek te nemen in een hotelletje 8 km westelijk van Leon.  

Eergisteren kwam er voor  het eerst een grommende en blaffende hond naar me toe hollen  - Cor! -  . Het laatste dorp voor Sahagun. Ik kon hem bezweren met mijn wandelstok.

 Om mijn been te ontzien zocht gisteren  na 24 km lopen die dag in Ledigos een refugio. Helaas was die dicht en nam ik mijn intrek in een hotelletje. Met een heerlijk bad. Tijdens het eten kwam ik Nicole tegen. Een van de Walen helemaal uit het begin. 2 weken niet gezien !  Haar man lag in bed met een buikloop.  Trouwens helemaal vergeten dat het gisteren  Allerheiligen --Todos Santos-  was. Dat betekent in het katholieke  Spanje een klassieke  trouwpartij in een van die vele boerendorpen  en verder alle winkels dicht.

Vandaag belooft veel goeds. Een werkelijk onwaarschijnlijk lichtblauwe lucht met een felle zon en complete windstilte. Fluitende vogels en voor me een pad vol herfstbladeren en verder een betoverende stilte op mijn knisperende voetstappen na.   Om 10 uur kan de trui uit en loop ik verder in Tshirt met een mouwloos jack. Het pad loopt lang het gehele traject langs  een 80km weg maar er is bijna geen automobilist te bekennen. In dit heldere en felle licht ziet zelfs de eentonige natuur er prachtig uit. Rode aarde, groen en goudgeel gras, bladeren in herfskleur en blauwe bergen heel in de verte. Zelfs de volkomen verdorde en ongeoogste maisvelden zijn het bekijken waard. Het pad is makkelijk beloopbaar , vlak en niet te stenig. Ik zie onderweg , voor de vijfde keer op deze camino, een gedenkteken van een aldaar ter plekke overleden pelgrim.Overdekt en omringd met stenen. Na de middag als het zelfs te warm dreigt te worden steekt er een aangename, verkoelende  bries op, schuin van achteren. .

In de verte-uit de tegenovergestelde richting-komt een pelgrim. Ik weet inmiddels  dat de kans groot is dat die de terugreis niet kan betalen. De frans sprekende neger met een groot gedrukte afbeelding van een kruis op zijn borst en een moderne rugzak , schudt me de hand, begint een vriendelijk praatje en vraagt een donatie want hij heeft geen geld meer. Ik geef hem 5 euro . Hij vindt mij een hele goede christen en vervolgt dankbaar zijn weg. 

Even later stopt op de weg naast het pad een auto voor mijn neus. Een man stapt uit en geeft me een gelikte flyer over een nieuwe refugio. De commercie is in snel tempo de gemiddeld niet onvermogende pelgrim aan het ontdekken. Als ik die refugio zou nemen zou ik vandaag 33 km lopen. Ik  vond dat de perfecte afstand voor vandaag. Van Bercianos del Real Camino naar Puente de Villarente. 12 kilometer voor Leon.

Vlak voor de refugio is een klein boerendorp waar de - nu drukke 2-baans weg- doorheen loopt. De camino loopt een stuk over de vluchtstrook en ik krijg bijna de slappe lach als een veel te hard rijdende automoblist bijna gebumperd wordt door een er achter rijdende andere automobilist die blijkbaar  wil passeren.De camino bezorgt je een scherp oog voor de menselijke maat en ook voor wat daar -steeds meer en steeds vaker - dus van afwijkt.

De refugio waar ik om 4 uur arriveer is inderdaad hardstikke nieuw. 64 slaapplaatsen (stapelbedden in 4 ruimtes) , internet, frisdrankenautomaat, was- en droogmachine , warme douches, en keuken met koelkast en magnetron. Overnachtingskosten 6 euro. Ik ben hier nu op het tijdstip half zes - en de gemiddelde pelgrim is dan al zeker 2 uur binnen - in mijn eentje ! Even later geeft de beheerder mij een sleutel en gaat weg . Als er nu nog pelgrims binnenkomen moet ik ze dus de weg wijzen hier.

BTW Maya, ik zal kijken of ik morgen in Leon een paar handschoenen kan kopen.Is inderdaad hard nodig denk ik.Alle anderen incl. Ghuub dank voor jullie inspirerende reakties.De blogstukjes zijn leuk om te doen en hele goede tijdsvulling tussen het arriveren om gemiddeld 3 uur en het late eten. Hou wel in de gaten dat de hele wereld kan meelezen. Ha! Persoonlijke zaken kunnen mij gewoon per email gestuurd worden

Ik heb de afgelopen week totaal geen last meer van mijn kaak gehad.

Volgens mijn GPS -eigenlijk een totaal overbodig apparaaat hier, maar goed- vandaag 32,8 km gelopen met een snelheid van 5,3 km per uur (zonder stilstand). Met rustpauzes : gemiddeld 4,2 km per uur. .

Vanmorgen het Clarisse-klooster nog een kleine donatie gedaan voor de goede zorgen afgelopen 2 dagen.  8.15  de deur uit voor de volgende etappe.

Ik liep vandaag door het meest lege en troosteloze landschap dat ik tot nu toe gezien heb. Er woei een koude , harde noord-oosten wind bij een licht bewolkte hemel.Gelukkig had ik de wind schuin achter in de rug en niet vanuit het westen -dus pal op kop- zoals hij meestal schijnt te waaien. Ik kruiste de cañada real , een eeuwenoude schapenroute die binnenkort op de monumentenlijst  wordt gezet. De schapenroute bracht honderden jaren lang schapen van het snikhete en droge Extremadura naar het wat koelere Leon in het noorden.

 Pas na 17 kilometer kom ik  een  eerst gehucht tegen waar ik een bocadillo (belegd broodje) en een hele chocolademelk nuttig.  Het is nog morgen dus ik besluit nog even verder te gaan alhoewel ik lichte protesten van mijn been begin te voelen. Vele oude huizen zijn hier nog van leem gemaakt.  2 gehuchten verder  en na totaal 27 km schrijf ik mezelf in bij een particuliere refugio. 8 euro voor het  overnachteen 8 euro voor het eten.s avonds. Mijn been heeft zich keurig gehouden.De weinige pelgrims die hier verblijven zijn allemaal Spanjaarden die elkaar schijnen te kennen.

Kleine ergernissen zijn het verlies van shampoo en een handdoek eerder deze tocht. Shampoo opnieuw gekocht en een handdoek meegenomen uit een hotel. Vandaag een handschoen verloren. Damn.En ook is er een hoop yoghurt uit een kapotgebuste beker in mijn etenszak over al mijn andere etenswaar gekomen. Nog een keer: damn.

Maar ik heb nu wel mooi meer kilometers afgelegd dan ik nog voor de boeg heb!

Beenwond ziet er goed uit. Vanmddag een controle gehad en een laatste behandeling en ik heb toestemming van de dokter morgen de tocht te vervolgen. Wel de medicijnenkuur afmaken.Aangezien ik het stadje een beetje ken kon ik me nuttig maken voor 2 andere zieke pelgrims, beide met maagproblemen, en wat medicijnen halen in de plaatselijke apotheek.

Heb vandaag een beetje door het stadje hier geslenterd. Animal Planet in een bar gekeken tussen wat oude localo´ s.De  rokerige bar is hier nog steeds een normaal fenomeen.

Ik kom net van de dokter terug. De infectie in mijn been ziet er beter uit dan gisteren maar is nog lang niet genezen.Lopen is echter uit den boze. Zitten met het been omhoog is het devies. Dat houdt in dat ik nog zeker 2 dagen hier moet verblijven.Morgen is er weer een medische controle. Afijn schikken en er het beste van maken.

Op deze gedwongen rustdag, de derde deze week al weer,  in Carrion de los Condes heb ik de tijd om wat andere zaken dan de persoonlijke, omtrent de camino, zijn bewandelaars en zijn bewoners onder de loep te nemen. Het is weer een frisse, zonnige dag en met een trui aan is het goed toeven op een terrasje.

Grote groepen bejaarden trekken regelmatig voorbij. Het zijn de enige toeristen in deze streek. Meestal komen ze uit Madrid  en hebben een gesubsidieerde, culturele busrondreis van een aantal dagen. Ze bezoeken kerken, musea en stadscentra. Degene die  een buitenlanse taal kennen proberen een praatje te maken met de pelgrims want daar hebben ze toch veel respect voor.

Veel pelgrims krijgen maag en darmproblemen. Er doen zich  allerlei theorieen over voor. Het zou aan het water liggen wat je uit de fonteintjes tapt.Dat is niet mijn idee. Ik maak altijd gebruik van die fonteintjes en dat gaat prima.  Ikzelf kan de ongemakken van mijn , inmiddels herstelde maag, duidelijk terugtraceren op de vette avondmaaltijd in het pension van Tardajos nu een week geleden. Het o,oh moment.

Ikzelf geloof dat het het  verminderde immuniteitssysteem is. Vele pelgrims komen uit welvarende landen met een hoge hygiene en zijn totaal niet meer ingesteld op het absorberen van een klein beetje verontreiniging.  Maar het blijft voorzichtig zijn met het eten.  Het is vaak vrij vettig en wordt blijkbaar vaak nog klaargemaakt op een manier die bij ons allang verleden tijd is.

Er zijn vele soorten pelgrims. Je hebt de verslaafde lopers. Die lopen naar Santiago en terug. Je hebt er, die gaan van Santiago naar Rome en vervolgens naar Jeruzalem. Er schijnt een hele lange zwijgzame, Nederlander  met een grote hoed op, te zijn die al jaren op en neer loopt tussen de Pyreneeen en Santiago. De hedendaagse  Flying Dutchman zou je kunnen zeggen. 

Je hebt de arme lopers. Die vertrekken uit Litouwen of de voormalige DDR en hebbe na 1 of 2 maanden geen geld meer. Ze leven van de liefdadigheid en de bedeling.

Er zitten zelfbedriegers tussen. Die doen hele stukken met het openbaar vervoer. Ze proberen bij refugios  een stempel te bemachtigen , ook als ze er niet geslapen hebben. Bij de aankomst in Santiago schijnt de pelgrimspas nauwkeurig  bekeken te worden of de stempels met bijhorende datums  een beetje kloppend zijn anders krijgt men geen oorkonde. De precieze criteria ken ik niet. 

Ik zat gisteravond met Richard uit Aachen in het pelgrimsrestaurant. Richard is een ondernemer  van mijn leeftijd die zelfopgerichte bedrijfjes verkoopt. en een sabbatsjaar genomen heeft. Daarnaast geeft hij cursussen spiritualiteit. Hij loopt de camino dit jaar voor de 2e keer. Hij loopt nu samen met zijn veel jongere zwager Christian. Christian is verslaafd aan alcohol en drugs. Hij probeert d.m.v. het lopen van de camino  van zijn verslavingen af te komen.  Richard wou wel zijn mentor zijn op voorwaarde dat Christian precies zou doen en laten wat hij hem zei. Het gaat goed. Ik had deze twee al eerder gesproken en Christian is een uiterst aimable en gevoelige jongeman die mij een  ontstoppingsmedicijn en  eten aanbood. En op bezorgde toon informeerde hoe het met mij ging. 

Het mooie  van zo n pelgrimstocht is dat kleine normaal geachte  dingen bijzonder worden.

Alles zag er perfect uit vanmorgen. Ik had gisteravond gedineerd in een restaurant en voor het eerst in 4 dagen een warme maaltijd binnengehad. Asperges, biefstuk en frites. En mijn maag en ik vonden  het geweldig.Mijn blaren zijn zo goed als genezen en ook  de ontsteking aan mijn been zag er goed uit. Daarbovenop was het fantastisch weer vanmorgen. Lichtblauwe hemel, felle zon in de rug , windstil en een graad of 5. In de loop van de ochtend  stijgt de temperatuur een graad of 8 denk ik.Perfect wandelweer. Ook is de weg minder stenig. Het is de stenigheid geweest die na 2 weken van voorspoed mijn voeten eronder heeft gekregen met blaarvorming. Ik schat dat 80 procent  van de camino stenig is,althans tot nu toe . Verder was de weg vlak op een hoogvlakte van 800 meter. Lang en recht langs de autoweg.. De gemiddelde wandelaar denkt dan wel gauw aan saai.  

En het is  voor het eerst sinds een week dat ik weer kan genieten van het lopen. Rechtop, ontspannen en om me heen kijkend. Ik loop anderen voorbij daar waar ik een week lang door anderen voorbijgelopen werd.   Het gaat zelfs zo goed dat in mijn achterhoofd het plan van  20 kilometer  lopen wil aanpassen. Ik maak de afwegingen...De volgende refugio is  17 km verder....Het lopen gaat perfect, nu een beetje doorlopen.. en als ik om half 1  in Carrion de los Condes ben , en het ziet er goed uit... dan kan ik  misschien ook wel voor zessen in Calzadilla de la cueza zijn en dan 37 km afgelegd hebben.

Ik kwam inderdaad om half 1 Carrion de los Condes aan. Overigens een  mooi plaatsje met heel veel bedrijvigheid. Zoveel bedrijvigheid heb ik hier nog niet gezien , met uitzondering van de grote steden Pamplona en Burgos dan. En dat nog wel op een zondag. Ik raak op een heerlijk  terrasje in de zon aan de praat met Philippe , een Franse pelgrim, en voordat ik er erg in heb is er een uur voorbij. Voila, hier maar overnachten. De refugio is in het plaatselijke Clarissenklooster. Als ik daar met Philippe aankom ga ik meer dan 40 jaar in de tijd terug. Het klooster , de beelden, de relikwieen, de nonnen, de achterplaats. Ik meen zelfs lang vervlogen geuren   waar te nemen.We worden hartelijk ontvangen en mijn pelgrimspas krijgt zijn zoveelste stempel..

Ik had ondertussen al gezien dat mijn linker onderbeen aan het opzwellen was en een paarsige kleur kreeg. En omdat we toch hierbleven toch maar even voor de zekerheid langs een medische post. De eerste hulp was aanwezig. En een inspectie door de dokter gaf aan , minstens 1 dag rust houden met het been omhoog en nieuwe medicijnen, 3 maal daags in te nemen. Ook morgen om 1 uur terugkomen. Dus dat wordt een dagje extra niksdoen in het klooster en pas op zijn vroegst overmorgen verder.Maar ook dat is niet zeker.  

Al deze misere heeft mij mentaal eigenlijk nog nauwelijks aangetast. Met name ook omdat ik me nu lichamelijk weer helemaal goed voel. Ik zie en praat iedere dag met nieuwe pelgrims. Ik heb geen einddatum in mijn hoofd en neem het maar zoals het komt.Dus een week vertraging zal geen enkel probleem opleveren. Het zal alleen moeilijk worden om samen met Louise aan te komen.  

Ik moet de broekriem aanhalen.Nee, niet omdat ik  in geldproblemen kom maar omdat mijn broek anders dreigt af te zakken. Et voila, zo is uit een hoop narigheden ook nog iets positiefs te peuren.

PS Dit bericht is niet van 23.56  maar van 15.52 . Rare systeemklok op deze computer.

Nog veel dank voor de bemoedigende en hartverwarmende reakties die ik per email heb mogen ontvangen. En ook van Cor via deze weblog. Op een onverklaarbare manier is mijn vragenuurtje-bericht verdwenen. Daarom kort nog een samenvatting: Ik ben nog geen enkele keer bedreigd door een wilde hond en mijn Spaans is nog steeds abominabel en wordt er amper beter op. Mijn Frans daarentegen is een stuk verbeterd.

Gisteren kwam ik in desperate staat Anja tegen in een bar in Castrojeriz.  Anja had ik een paar dagen eerder ontmoet in een refugio waar we samen hebben staan afwassen. Totaal onverwacht deze ontmoeting want door al mijn vertragingen had ik het idee dat iedereen al ver voor me uit was. Ik was heel blij haar te zien, want ziek zijn op de camino, terwijl je in je eentje bent is geen pretje. Ze was 2 dagen in Burgos blijven steken. Anja is een Duitse secretaresse, die een beetje Spaans kent en ze kon voor mij de weg naar de dokter vragen.  Na de doktersbehandeling, vroeg in de middag, ben ik in de plaatselijke refugio op bed gaan liggen , met 2 dekens over me heen. Een paar uur geslapen.

Anja was achter op haar schema, en wou de bus van 6 uur naar Fromista nemen. Fromista is een grotere plaats, 25 kilometer verderop en liggend aan de camino. Na wat wikken en wegen, want het gaat tegen mijn principe in om een stuk van de camino niet te voet te doen,  besloot ik toch maar om mee te gaan. De kou gaf daarin de doorslag, de refugios zijn niet verwarmd, en ik kon met die kou nog geen water (met de antibiotica) binnenhouden en zat tegen een koorts aan vanwege het ontstoken been. 

De bus van 6 uur kwam om half 8. We waren verkeerd geinformeerd over het tijdstip. 2 uur in de kou staan wachten. Maar daarna, heerlijk zo´n warme bus.In Fromista een eigen kamer met bad genomen in een wat luxer hotel. Een uur lang in bad gezeten met mijn linkerbeen buitenboord  - want verbonden. Man, wat heerlijk.´s Nachts goed geslapen alleen een paar keer wakker geworden vanwege de droge lucht. Mijn lippen en verhemelte voelden heel droog aan.

´s Ochtends bij het ontbijt voor het eerst na 3 dagen weer fatsoenlijk gegeten. 2 sneetjes geroosterd brood met jam en een kop koffie. Mijn maag voelt goed. Anja verteld dat die droge lucht waarschijnlijk uitdroging was want zij had er helemaal geen last van. Plausibele verklaring lijkt me dus ik neem me voor ieder uur een paar slokken water te drinken. Ik had al besloten hier een dag langer te blijven om flink te herstellen. Het  verband aan mijn been moet nog 1 dag blijven zitten , vandaag moet ik ook alle antibiotica  ingenomen hebben, de blaren zijn nog niet helemaal hersteld en ik moet  nog wat energie op doen. Ik  neem afscheid van Anja.

Vanochtend belde ook de man van Louise. Louise kan met haar telefoon-abonnement   niet naar het buitenland bellen. Hij vroeg mij om met haar contact op te nemen want ze was ongerust. Ze wil graag samen met mij de tocht in Santiago beeindigen . Ik bel haar vertelde over mijn ongemakken en zij vertelt dat ze vanavond in Sahagun zou zijn. Omdat ze aan het lopen was hielden we het kort en ze verzocht mij vanavond opnieuw te bellen voor verder detaillering en afstemming. Ik heb inmiddels gezien dat Sahagun 60 kilometer verderop ligt dus dat wordt nog even puzzelen. 60 kilometers die ik had kunnen lopen ware ik gezond geweest.

Terwijl ik dit zit te typen, komt Tom binnen om te informeren hoe het gaat. Tom is een Nederlander - de eerste die ik tegenkom op de camino ! - die ik gisteren ontmoet heb. Hij heeft het stuk dat ik met de bus gedaan heb , te voet gedaan. Hij heeft afgesproken met een Zweeds wandelmaatje en neemt ook zijn intrek in dit hotel.

Zo , nu maar een beetje heerlijk luieren in het hotel de rest van de dag. 

Gisteren naar Hontanas gelopen. 20 strompelende kilometers.Bij de blaren heb ik nu ook buikloop en kan niks binnenhouden. De hele dag niets gegeten. Bij aanomst vroeg in de middag een bord courgettesoup geprobeerd die er een paar uur later weer vrolijk uitkwam. Boven en onder.Gelukkig zijn de medepelgrims zeer sociaal en kwamen aanzetten met antidiarree-medicijnen en een acute stopper.

Vanochtend als ontbijt yoghurt en een appel genomen. Dat ging goed. Ik was niet echt energiek en verliet als laatste de refugio met de bedoeling vandaag 10 km te lopen. Ik loop alleen omdat de anderen een hoger tempo hebben. Maar het volgende probleem diende zich alweer aan. Het wondje op mijn been was gaan ontsteken.En mijn onderbeen kleurde in rap tempo rood en werd steeds pijnlijker. Oorzaak was waarschijnlijk een niet goed aangebrachte pleister waardoor de zaak ging ontsteken. Ik had doktershulp nodig. Na lang zoeken en veel vragen was deze in het volgende dorp te vinden.Mijn onderbeen kreg een vakkundige onderhoudsbeurt en er werd een keurig verband aangelegd. Ik kreeg een recept voor antibiotica mee.

Het landschap sinds Burgos is veranderd. Licht golvende heuvels en bijna boomloze vlaktes. Je kunt nu bijna alle kanten de horizon zien. Het wordt nu ook kouder en ik zit dit in de refugio van Castrojeriz met kleumende vingers te typen.

Gisteren heb ik de knoop doorgehakt. Na 10 km strompelen vanuit Burgos heb ik rond het middaguur besloten  anderhalve dag niet meer te lopen.Dit was geen doen meer. De blaren brandden aan mijn voetzolen. Ik zit wel in de 2e fase mbt die blaren want het vocht is er inmiddels wel uit. Dus ik hoop dat ik morgen door kan. Ik had van te voren gezien dat in dit boerengat een pension was dus daar nam ik mijn intrek in.

Ik neem afscheid van Louise met een maaltijd . We hebben 8 dagen samen gelopen. Louise is een bewonderenswaardige  vrouw van 64. Ze is opgewekt , sociaal  en inspirerend. Ze loopt de tocht om te bidden voor anderen en anderen op het spoor te zetten van : " Als je iets wilt kun je dat bereiken".Ze is begin September vanuit haar huis in de Provence vertrokken. Ze is door haar man ,kinderen, kleinkinderen  en dorpsgenoten  uitgezwaaid en heeft nog veel meer dan ik problemen ondervonden. Er zijn veel minder refugioos in Frankrijk, dus ze maakte dagafstanden van ver over de 30 kilometer.  Ook zij had last van blaren na een week, maar had maar een budget van 15 euro per dag dus kon zich geen pension veroorloven. Ze is toen ondanks het advies van doktoren om te stoppen toch doorgegaan.Ze wil 11 November  Santiago bereiken omdat dan de kinderen een vrije dag hebben en haar daar zouden kunnen ophalen.Deze overweging deed mij besluiten om tegen haar te zeggen om door te lopen en het niet nog een halve dag met mij aan te zien. We nemen afscheid en wisselen adressen uit.

Het is een ongelooflijk boerengat hier. Mijn pension heeft ook nog een bar en een  restaurant.  Het percentage  inteelthoofden wat hier aan de bar hangt is vrij hoog. De mensen hebben harde gezichten en dragen smoezelige kleren.  Ze zijn niet onvriendelijk, want je krijgt antwoord op je vragen, maar stug, want dat antwoord bestaat meestal maar uit 1 woord.De zaak wordt bestiert door een jonge,dictatoriale  pensionhoudster in slobberbroek, T-shirt en trainingsjack.

s Avonds als ik enige in het restaurant een vettige maaltijd wegwerk zie ik voor me de Spaanse Jensen op TV, links loopt pensionhoudster luidkeels te dollen met een klant en achter   me wordt het geroezemoes vanuit de bar steeds luider.Er is geen menukaart en het 3 gangenmenu wordt me voorgerateld. Omdat ik alleen ´zoppa´, ´bieftekki´ en ´johoert` goed meen te kunnen verstaan neem ik die gerechten maar. De serveerster geeft niet de indruk uitgebreide uitleg bij alle menu-mogelijkheden te willen geven. Zo dat al zou kunnen met het taalprobleem.  ' s  Nachts ben ik aan de racekak en  moet ik 2 keer als een razende op brandende voetbedden naar de wc hollen.

Maar om het cliche te doorbeken: de kamer is sober maar goed en en badkamer ziet er perfect en hygienisch  uit. Gistermiddag regende het de hele middag en gelukkig hoefde ik daar niet doorheen. Nu zie ik een bleek zonnetje in een bewolkte hemel. 

Nou Ton, ´we´en ´waar´ moet nu wel duidelijk zijn uit bovenstaand verhaal.'We' wordt  weer 'ik' in volgende berichten..

Ik heb een paar dagen geen bericht kunnen maken. 3 keer in een primitieve refugio overnacht waar geen internet beschikbaar was. 2 refugios hadden ook geen warm water. Dat laatste is een crime als je wilt douchen na een vermoeiende tocht.

Ik ben inmiddels in Burgos aangekomen. ·Zeer zware dagen achter de rug. Ik heb 2 grote  blaren op mijn voeten. Deze zijn zeer pijnlijk en vereisen veel verzorging. Het wandeltempo  wordt er bijna gehalveerd, bovendien leidt het tot een verkrampt lopen.Maar gelukkig  is mijn wandelmaatje Louise in de buurt om me moreel, medicinaal en verzorgingstechnisch te ondersteunen.Midden op mijn hand bevindt zich ook een wondje, die is van de wandelstok. Gelukkig is die  flink aan het  beteren.

Spanje is een grote hoogvlakte. We lopen gemiddeld op zo¨n 700 a 800 meter hoogte. Met daarin heuvels die 200 meter hoger kunnen reiken. Het leidt inmiddels tot  zeer koude nachten  en ochtenden. Overdag leidt het tot een hele frisse bries, Maar de zon is nog steeds lekker fel. In de zon is het warm, uit de zon is het koud. Al lopende ben je , zolang het niet regent of echt waait ,vrij weersongevoelig.Om twaalf uur s middags laat ik de trui en het mouwloos jack uit en loop ik in mijn T-shirt.    

Gisteren had ik het gevoel dat ik een dakloze was. We kwamen aan bij een klooster. Om 8 uur zaten we met een aantal koukleumde pelgrims achter een warme kop soep, door een overjarige Spaans brabbelende geestelijke,  in een lange toga,  aangeboden. Dat was de hele maaltijd en er waren verder geen etensgelegenheden dan wel winkels inde buurt. Vandaag, zometeen,  wordt het smullen in de studenten-mensa van de universiteit van Burgos, hoop ik

Een derde zit er inmiddels op.

De Japanse meiden maken perfect vierkante sneetjes van witbrood met beleg ertussen. Er zitten geen korst op het brood. De zijkanten zijn dus ook wit.De sandwiches gaan in afsluitbare, dicht te klikken,  plastic zakjes in de rugzak. Ik denk dat ik straks eens ga vragen of ze al van die heerlijke druiven  onderweg gegeten hebben. Ik denk het eigenlijk niet

Vandaag een wat gemakkelijkere etappe. Het aanvangsgevoel is is goed ,alle sores van gisteren zijn weer weg schijnt het. 23 km vandaag. We lopen nog steeds door wijngebied. Het weer was perfect. Bewolkt , geen wind en een graad of 18. Ik loop al 5 dagen in een T-shirt. Ook de fysieke gesteldheid was in orde.We komen door lelijke industriegebieden en boerendorpen. Ieder 5 minuten worden we gepasserd door een tractor De knechten van de boer bestaan veelal uit pikzwarte Afrikanen. Ook veel kaalslag op de heuvels.

Keurig om 3 uur in goede gesteldheid bij de geplande refugio gearriveerd.Ik heb nu wel op beide voetzolen blaren die door Louise keurig verzorgd worden. Ik was zo stom om te vergeten om gisteravond gel op mijn voeten aan te brengen om blaarvorming te voorkomen.

Vlakbij vele refugios is een pelgrimsrestaurant. Voor 9 a 10 euro heb je een 3 gangenmaaltijd met een fles wijn. Ik heb vandaag geleerd dat je geen fooien achter moet laten. Pelgrims zijn geen toeristen. En in de praktijk zijn er veel pelgrims die weinig geld hebben.

Foto´s

Er zijn wat vragen geteld over het plaatsen van fotoos.  Dat is voor mij helaas niet mogelijk. Ik neem fotoos met mijn telefoon , maar zien geen mogelijkheid om ze vanaf mijn mobiele via een plaatselijke computer op het internet te krijgen. Ik heb weliswaar een blue-tooth ´stekker´ maar de PC´s in de refugios geven je alleen de mogelijkheid op internet te werken en ook zit de kast vaak achter slot en grendel zodat ik mijn stekker niet kan inpluggen in een USB-slot. 

Dus fotoos zullen worden geplaatst als ik weer terug ben 

Overdenking

Even voor de niet-ingewijden. Ik ben 50 jaar en heb in goede harmonie afscheid genomen van mijn werkgever met  een goede regeling. Ik heb nog geen ander werk  en hoop op deze camino wat duidelijkheid  te krijgen welke richting ik op wil. Mijn HRM-manager vraagt of ik al ideeen heb over mijn zakelijke toekomst. Hij heeft mij in dat hele afscheidstraject begeleid.. Uh....uh... Nee Herman, nog niet. 

We arriveerden gisteren als laatsten in de refugio rond half 6. De refugio in Viana telde 3 slaapzalen. Wij waren de enigen die in slaapzaal 3 lagen ! Bij binnenkomst krijg je een bednummer uitgedeeld . En die liggen gewoon op volgorde. Wij hadden het geluk dat we de eerste waren in slaapzaal 3    en er niemand na ons arriveerden.

8 uur weg. We zijn in een wijnstreek waar machinaal wordt  geoogst. En dat wil zeggen dat er nog heel veel druifjes aan de struiken hangen.  Hele kleine maar heerlijke druiven.Naast de vijgen die je je soms kunt plukken een delicatesse op de camino tijdens het lopen..

 Na 2 dagen 30 km zouden we het nu rustiger aan doen en maar 23 kilometer lopen. Naar Navarrete. Voor de derde achtereenvolgende dag was het warm. Halverwege zouden we door Logrono komen.De 2e  grotere stad na Pamplona.Echter na Logrono bleek de pijp leeg. Alles deed pijn. Gelukkig geen acute pijnen maar zwaar zeurende enkels, knieen en voeten. Ik had bovendien weer erg slecht geslapen met name door  een kort bed en een slecht matras.1 uur gestrekt op het gras in de schaduw liggen slapen. Er valt eigenlijk geen peil te trekken op de te verwachten fysieke  gesteldheid. Maar goed, rond 3 uur toch Navarete bereikt. En na een uitgebreide douche voel je je toch een heel stuk beter.

Ik hoop dat ik tijd krijg om op de reakties in te gaan.Ik merk bij teruglezen dat er spelfouten instaan of bepaalde zinnen niet helemaal kloppen. Maar dat komt omdat  er geen redactie is en deze stukjes redelijk veel tijd kosten..

Weer om 8 uur vertrokken samen met Louise voor weer een lange etappe naar Viana (30 km) .Het landschap is sinds Pamplona niet veel veranderd.Halverwege komen we een aantal bodegas tegen met eigen wijngaarden. Bij een wijngaard kon je gewoon gratis wijn tappen.Er  was daar ook een webcam geinstalleerd en een opschrift met een website. Dus ik had met mijn mobieltje iemand kunnen bellen , hem of  haar  vertellen  desbetreffende  website op te roepen , waarna mijn toost met zelfgetapte gratis wijn richting  webcam live te volgen zou zijn geweest op de computer.

Afijn, s avonds na weer een zware etappe aangekomen in Viana. Rond 7 uur toen  ik mijn bericht van gisteren zat in te typen komt louise in paniek naar me toe. Ze had haar medicijnen bij het ´Hollandse´ refugio  laten liggen. Deze medicijnen waren vitaal omdat het haar schildklier betrof. Indien ze het medicijn niet zou innnemen zou binnen 3 dagen een soort lethargie kunnen optreden. Deze medicijnen waren gebonden aan zware voorschriften dus niet zomaar bij een plaatselijke apotheek te verkrijgen. We maakte het plan om de Hollandse refugio te bellen met het voorstel medicijnen op te laten sturen naar een refugio waar we over 2 dagen zouden arriveren. Ik bel ze en ze boden onmiddllijk aan om de medicijnen te komen brengen, toch een ritje van 60 km !  Voila,  de mentaliteit  die deze camino in deze zakelijker en harder wordende wereld gigantisch populair zal maken.Louise helemaal opgelucht kookte een heerlijke macaroni-maaltijd. De overschot boden we aan aan een Japanner die zielig in zijn eentje een beker mousse zat leeg te lepelen en verder niets te eten had. . Het aanbod werd met veel dank aanvaard. Ik heb een paar Japanners zien lopen maar ze maken een verdwaalde indruk. Ze lopen allemaal alleen terwijl ze anderen wel schijnen te kennen. Ze verzorgen zich slecht dus zie je ze alleen maar strompelen. Een wanhopige Japanse  zocht zonder toestemming bij een plaatselijke refugio in de administratie of haar vriend nog aan wezig was die blijkbaar een dag eerder was gearriveerd. Toen  dat het geval bleek te zijn brak ze uit in een bijna hysterische vreugde.

Ik loop een dag achter met mijn blog.

Eergisteravond gearriveerd in een gemeentelijke refugio. Bijna helemaal leeg er waren meerdere slaapzalen en ik had een grote slaapzaal voor mezelf.Ik had hier met Gabriel afgesproken maar die kwam niet opdagen. Misschien dat ik hem de komende dagen nog tegenkom.

 Drie mensen aan een enorme stamtafel in Puenta de la Reina. Een hele kwieke Franse grootmoeder, Louise, en een Spaanse dronkelap, Consuelo . Consuelo had zich vastgeklampt aan Louise en verkeerde al 3 dagen in haar buurt.  Consuele kan alleen Spaans , eist wel alle aandacht op, en zet het hem op een zuipen zodra hij ergens om 3 uur arriveert. Ik vind het ongelooflijk dat zo iemand de Camino (de Weg)  kan lopen. Ik sprak met Lousie  af     de volgende dag 30 km te lopen. Dat lukt Consuelo (sac-au-vin avec un bon coeur) noemt Louise hem), nooit.

30 km houdt wel in dat je pas om 5 uur arriveert. Het was een gruwelijk zware etappe. Constant stijgen en dalen.En de zon kwam flink door. De laatste kilometers naar boven gestrompeld. De grootmoeder paste zich aan mijn snelheid aan.Ik voer leuke filosofische gesprekken met haar. Afijn, ik ontwikkelde die dag wel een flinke blaar onder mijn voet.Om 5 uur gearriveerd in Villarmayor bij een door Hollandse vrijwilligers gerunde refugio. Mijn blaar doorgeprikt en middels een draadje werd er een drain aangeld door Louise.Je wordt daar zeer gastvrij ontvangen. Ze zijn gelovig, dus dat was bidden voor het eten. We kregen een heerlijke, maar wel zware Indonesische schotele met veel pindasaus voorgezet. De aanwezige Spanjaarden en Fransen kenden het niet, vonden het lekker maar namen geen 2e bord. Na het eten was (vrijwillig)  een gezang van psalmen en voorlezingen  uit de bijbel.Tijdens het gesprek daarna vertelde ik dat ik agnost ben, als een atheist leef ,en veel met Moslims discussieer op internet. Dat bleek  weinig inhoudelijke gespreksstof op te leveren. Afijn , prima geslapen daar . Heerlijk ontbeten en om 8 uur weer de hort. Een volgende geplande 30 kilometer

BTW De Spanjaarden hebben een nog veel mooier woord voor snurker dan de Fransen. El Roncador. Je verwacht  dat dat iemand is, die snurkers te lijf gaat . Maar nee.

Ik zal kijken of ik de belevenissen van vandaag nog ingetypt kan krijgen.

Zoals al voospeld gisteren, vanochtend  afscheid genomen van de Quebecois en de Walen. Ze rusten 1 dag uit  in Pamplona.Gabriel loopt door want hij wou niet  ´ met Kerstmis´  in Santiago arriveren.Was ik het wel mee eens.Ondertussen had ik een nieuwe vriend gemaakt,  Alex. Bewonderingswaardig  aan Alex is dat hij 3 dagen loopt,  en polio heeft. Althans dat denk ik te zien aan zijn gang te zien en de manier waarop hij met zijn  voeten op de straat klapte.  We hebben het er niet over gehad. Hij is een van van de  vele Spanjaarden die een stuk tocht lopen omdat ze 4 dagen vrij hebben.Morgen zal het een stuk rustiger zijn.

De tocht was zwaar. Halverwege moest er een bergrug overgegaan worden, de Puerto del Perdon. Deze bergrug staat vol met windmolens omdat het altijd waait.De afdaling was een crime. Stijl en heel erg steenachtig. Een aanslag op je tenen die alle klappen moeten opvangen.Bovendien was het vandaag de eerste warme dag. Ik heb het heel stuk in een t-shirt gelopen. Later zag ik dat het in Pamplona 22 graden was. Het voelde warmer.Na de berg rug eigenlijk al iets eerder bij het verlaten van Pamplona, verandert het landschap dramatisch. Van veeteelt naar landbouw. Aangezien alle oogsten al geweest zijn zien de heuvels eruit als bruine zandheuvels. Wel nog steeds schitterende uitzichten. Veel slapende nieuwbouwwijken. Geen gezicht trouwens zo¨n nieuwbouwwijk op zo´n kale bruine heuvel.Bovendien hebbn de Spanjaarden net als de Amerikanen de neiging hele stukken te asfalteren  zonder groenvoorzieningen.Dat moet ¨s zomers een geweldige hitte geeft. Heel vreemd als ik bedenk hoe koel het was toen ik in het eindpunt Puenta de la Reine aankwam. Heel oud plaatsje met smalle straten die nooit zonlicht zien en waar het heerlijk fris was.

Afijn, gedouched en gewassen. Ik  zit nu in een refugio en heb vandaag 25 kilometer gelopen.Weersvooruitzichten zijn goed heb ik gezien. Zonnetje en 21 graden.Mijn rechterkaak blijft een raadsel . Hele dag geen last van gehad. Ik kom aan,  drink wat koud water ga ff liggen en een heftige uitstralende pijnscheut schiet in mijn rechterkaak. Nu een uur verder, is het weer over.Gabriel noch Alex heb ik hier gezien.Misschien dat ze nog komen.

Vanmiddag rond 5 uur in een heerlijke zon op een terras in Pamplona gezeten.Pamplona is een prachtige, oude stad met veel historie.Het was weer een geslaagde dag. Vanmorgen op het krieken van de dag - om 8 uur-  vertrokken uit Zubiri. Tot 12 frisse ochtendmist en daarna brak de zon door. Ik verliet gelijk na de start het  bekende gezelschap om alleen te kunnen lopen.  Weer vele lopers liepen dezelfde route. Mijn gewassen spullen waren nog steeds niet droog en die werden met veiligheidsspelden achter op de rugzak bevestigd.

Een duidelijk dagelijkse structuur tekent zich af.Het  opstaan voor zevenen, ontbijten in een aanpalende bar, om 8 uur -als het licht wordt- aanlopen.1 grote pauze en twee kleinere nemen en rond 3 uur een overnachtingsplaats zoeken. Deze pelgrimsovernachtingen kosten  4 tot 10 euro. Je slaapt vanaf 8 mensen in een kleine ruimte tot wel 100 mensen in  grote ruimtes in kloosters. Voor een simpel ontbijt kun je 5 euro rekenen. Als je op de overnachtingsplaats bent  gearriveerd is het zaak snel een pelgrimsdiner te reserveren, daar waar dat kan.. Deze worden opgediend voor 10 euro vanaf 7 uur.Simpele maar goede driegangenmaaltijd met wijn en water. Tussen 9 en 10 naar bed. Meestal gaat om 10 uur het licht uit in de grote zalen.

Het slapen gaat mij nog niet goed af moet ik zeggen. Ik merk ook dat ik last krijg van een pijnlijke rechterkaak. Ik weet nog niet of het een lichte kaakontsteking dan wel een ontstoken kies is.Ik hoop dat het vanzelf over gaat. 

Een tip voor meelezende  aspirant-lopers :                          De les uit deze structuur is om overal als eerste te zijn. Vanochtend heerlijk ontbijt gehad. We hadden nest besteld en toen begon de bar vol te lopen. Allemaal pelgrims die ook nog hun rugzak ergens neer moeten zetten. De bedienig kan het vervolgens net ff niet aan.Idem bij het vroeg aankomen in een refugio. Je kunt vaak de beste plek uitzoeken en rustig douchen of wat was doen voor de grote meute binnenkomt.Je kunt ook als eerste voor de avondmaaltijd reserveren.Het is nu oktober  ik vraag me af hoe het er in in de piekmaanden april,mei en juni toegaat.De refugios zijn zeer modern en schoon maar soms is er wel wat  weinig ruimte.

De  afstanden zijn nog  vrij minimnaal. Vandaag 20 kilometer gelopen. In 4 dagen tijd 70 kilometer gelopen. Dit is onder mijn beoogd gemiddelde. Vooralsnog voelt dit het beste maar ik verwacht wel dit naar 25 km te kunnen verhogen binnenkort.

Straks met de  vertouwde  4 Quebecois , 2 Walen en  fransoos Gabriel spaghetti eten.Alhoewel er een duidelijke band is verwacht ik dat dit gezelschap snel uit elkaar gaat vallen. De snelheidsverschillen worden  te groot De Quebecois arriveren 2 uren na Gabriel en mij. Maar ja d´r zit er eentje bij die moet ieder dag 25 kilo tillen (!), dan ga je wel pijntjes voelen. Ik zit met mijn 13 kilo eigenlijk al iets te hoog.

Vorige bericht was nogal gehaast.. Ik heb nu wat meer tijd.

Als je denkt dat, als je de eerste etappe succesvol afgesloten hebt en dat de rest een makkie is, kom je bedrogen uit. Dat overkwam mij dus.Kom ik nog op terug.

 Ik had na die eerste etappe nergens last van. Ook geen spierpijn. 8 mensen die elkaar redelijk kenden van de vorige avond liepen in elkaars buurt, hadden gezamelijk een etentje en lagen bij elkaar in de immense slaapzaal van Roncevalles. Ik bevond mij in gezelschap van 4 slecht engels sprekende Quebecois, 2 oudere Walloniers (die al 4 maanden bezig waren, vertrokken vanuit thuis) en een vriendelijke Franse brombeer, genaamd Gabriel (al 1 maand bezig).  

.s Ochtends komt er een verontwaardigde Francaise naar ons toe wie toch die verschrikkelijke ronfleur (snurker) was. Iedereen behalve ik ,keek naar  Gabriel. Verassend voor mij, want ik kan er ook wat van, en ik had hem niet gehoord terwijl ik toch vrij slecht geslapen had. De verdere dag dreinde regelmatig de zinsnede ' ron flon flon avec Jacques Plafond´ door mijn hoofd.

De leiding in Roncevallles is trouwens geheel in Nederlandse handen. Vriendelijke enthousiaste dames die met Hollandse flair hun talen spreken. Het was nog donker toen we rond 8 s morgens weer vertrokken.Ik voeld me uitstekend. Het is vandaag een Spaanse feestdag en vele Spanjaarden besloten ook een stuk te lopen.Het was druk en het weer was prachtig. Ik was mijn 7 reisgenoten kwijtgeraakt en liep alleen door prachtige Baskische kleine plaatsjes. Door een schitterende  en groene natuur. Die Basken wisten het wel toen ze al duizenden jaren geleden besloten hadden om hier te gaan wonen. De route was lastig met veel venijnige klimmetjes. Halverwege begon mijn  rug op te spelen. Ik werd gedwongen om langzaam te lopen. Hordes vrolijk kwetterende Spanjaarden liepen mij voorbij.Ik besloot niet naar  het geplande einddoel te lopen maar naar Zubirri 5 km ervoor. Ik vond daar een prachtige auberge. Onderweg ook nog een rijk gedecoreerd gedenkteken van een 64 jarige Japanse pelgrim gepasseerd.Overleden 5 jaar geleden op de weg naar Santiago.

 Rond 3 uur ´s middags , in de volle zon. Tot mijn verrassing was Gabriel daar ook en verschenen een uur later ook alle anderen van mijn oorspronkelijk gezelschap. Ongelooflijk want er was niks afgesproken Alweer toeval. Of niet ?

Heerlijk gedouched, en wat stinkende  kleren gewassen. Mijn rug voelt ook weer een stuk beter en ik barst van bewondering voor mijn voeten die geen enkele krimp geven.

 Nog dank voor alle meelevende reakties. 

Eergisteren viel mijn planning in duigen. Ik had verondersteld dat Pau vliegveld en Pau treinstation val bij elkaar lagen. Klopt niet en er is geen pendeldienst waardoor de taxichauffeurs dankbaar hun prijzen opdrijven. Gelukkig hoorde een plaatselijke inwoner mij informeren en bood mij spontaan een lift aan naar het station. We praatten eerst Frans, toen Engels en toen NL. Een paar minuten later bleek het het een Tilburger te zijn die al 25 jaar in Frankrijk  woonde. Goed voorteken.

Ik kon St jean de Pied niet meer dezelfde avond halen en nam de trein naar Bayonne en mijn intrek in een goedkoop hotelletje tegenover het station.S Ochtend de eerste trein naar St jean en rechtstreeks naar het pelgrimskantoor  alwaar ik een uitgebreide voorlichting kreeg over met name de eerste etappe.Ik besloot deze etappe in tweeen te delen en 9 kilometer naar refugio Orisson te lopen.Prachtige natuur, miezerregen en windstilte.Na 20 minuten gestegen te zijn dacht ik : ´Zo de eerste kilometer zit erop´´. Er waren meer pelgrims te zien.`

Gezellige refugio , heerlijk gegeten en snel kennis gemaakt met 10 anders overnachters. We sliepen met 6 man in een kleine ruimte.Veel spullen waren wel nat 

De dag daarop  de restererende 20 km naar roncevalles afgelegd over een top van 1430 meter

Mijn internet tijd is op.